Lý tưởng được định nghĩa là “tư tưởng cao đẹp hướng đến mục tiêu”. Như vậy, đã là lý tưởng sẽ không tồn tại lý tưởng sai lầm, mà chỉ có tư tưởng sai lầm, dẫn đến việc không xác định được lý tưởng.

      Lý tưởng được hình thành và phát triển khác nhau trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau. Đối với thanh niên chúng ta, trong mỗi giai đoạn phát triển của lịch sử, đều phải xác định cho mình lý tưởng sống. Trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc, lý tưởng của phần đông thanh niên là hướng ra mặt trận, sống mái với quân thù, như câu nói nổi tiếng của Lê Mã Lương, con một của một chiến sĩ trong quân đội, không phải đi nghĩa vụ, trả lời trước nhà báo, khi anh đăng ký tham gia quân đội: “cha tôi là tấm gương để tôi noi theo chứ không phải là chiếc cầu để tôi đi qua”. Phấn đấu theo lý tưởng cao đẹp đó, anh đã lập nên nhiều thành tích và được tuyên dương anh hùng quân đội.

     Ngày nay, trong thời bình lý tưởng của thanh niên phải là làm sao rửa được nhục của một nước kém phát triển, cũng như cha anh ta đã từng rửa được cái nhục mất nước.

     Suốt hàng mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước ông cha ta đã để lại một di sản vô cùng quý giá về những chiến công hiển hách, những anh hùng hữu danh và vô danh đã làm rạng rỡ và tô đậm truyền thống anh hùng, bất khuất của dân tộc. Việc hiểu đúng lịch sử của dân tộc không chỉ tạo ra cho thanh niên chúng ta lòng tự hào chính đáng, để từ đó không những noi theo mà phải có trách nhiệm viết tiếp những trang sử hào hùng khác của dân tộc, bằng chính năng lực và phẩm chất của họ, bắt nguồn từ việc xác định đúng đắn lý tưởng sống.

      Như vậy việc hình thành được lý tưởng là khó nhưng việc vun đấp nuôi dưỡng lý tưởng, biến lý tưởng sớm được hiện thực là một quá trình lâu dài, kiên định theo mục tiêu mà mình đã chọn. Trong thời đại ngày nay, lý tưởng của thanh niên là hướng theo mục tiêu sớm rửa sạch nhục của một nước kém phát triển để vươn lên thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Để có thể làm được điều đó không có con đường nào khác hơn là phải học tập, sớm làm chủ được kiến thức trong từng lĩnh vực mà mình đã và sẽ đảm nhiệm. Để thực hiện được lý tưởng cao đẹp đó mỗi một thanh niên đang ngồi trên ghế nhà trường hay đang tham gia vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, phải luôn đề cao tinh thần và ý chí học tập, học suốt đời như câu nói của Bác: “Đường đời là cái thang không nấc chót, việc học là quyển sách không có trang cuối cùng” để từ đó, tự xác định là vì sao phải học, học cho ai, học để làm gì và học như thế nào.

     Để thực hiện được lý tưởng, ngoài việc nâng cao trình độ kiến thức, coi đó là yếu tố quan trọng, nhưng quan trọng hơn phải hết sức quan tâm là tư cách và đạo đức, khi ta hiểu rằng, một người nào đó không thể thực hiện được công việc mà mình đã và sẽ đảm nhiệm, nếu không có tài năng nhưng sẽ là tệ hại hơn, nếu có tài năng nhưng thiếu vắng tư cách và đạo đức. Trong trường hợp đó, họ có thể không cống hiến được gì, mà ngược lại, sẽ trở thành kẻ phản bội. Chính vì lẽ đó, để thực hiện được lý tưởng, cần thiết phải nâng cao trình độ nghề nghiệp, đồng thời phải hết sức quan tâm đến việc tu dưỡng đạo đức. Một câu nói quen thuộc: “Anh hùng tạo ra thời thế nhưng thời thế lại tạo ra anh hùng” chính là xuất phát từ mối quan hệ biện chứng giữa con người với lịch sử mà thanh niên chúng ta cần phải hiểu đúng, để từ đó tự mình dấng thân vào một sự nghiệp mà tầm quan trọng của nó vượt cả thời gian lẫn không gian, như câu châm ngôn “Đời người ví như một dòng sông. Hạnh phúc cho ai là giọt nước của dòng sông ấy và đáng buồn cho ai chỉ là cộng rác vật vờ trôi theo dòng sông”.  

PGS-TS. Lê Văn Tề

 

Các tin khác